Ο Αρχηγός Joseph μιλάει

Επιλεγμένες δηλώσεις και ομιλίες από την Αρχηγό των Nez Perce

Ι.

Οι πρώτοι λευκοί του λαού σας που ήρθαν στη χώρα μας ήταν οι Lewis και Clark. Έφεραν πολλά πράγματα που ο λαός μας δεν είχε ξαναδεί. Μιλούσαν ευθέως και ο λαός μας έκανε μια μεγάλη γιορτή για αυτούς σαν απόδειξη του ότι οι καρδιές τους ήταν φιλικές. Έκαναν δώρα στους αρχηγούς μας και ο λαός μας έκανε δώρα σ’ εκείνους. Είχαμε πολλά άλογα από τα οποία τους δώσαμε ότι χρειάζονταν, και εκείνοι μας έδωσαν όπλα και καπνό σαν ανταπόδοση. Όλοι οι Nez Perce έπιασαν φιλίες με τους Lewis και Clark και συμφώνησαν να τους αφήσουν να περάσουν μέσα από τη χώρα τους και ποτέ να μην κάνουν πόλεμο με τους λευκούς. Αυτή την υπόσχεση οι Nez Perce ποτέ δεν την παραβίασαν.

 

ΙΙ.

Για λίγο ζούσαμε ήσυχα. Αλλά αυτό δε μπορούσε να κρατήσει. Οι λευκοί βρήκαν χρυσό στα βουνά γύρω από την περιοχή του Winding Water. Έκλεψαν πολλά άλογα από μας και δε μπορούσαμε να τα πάρουμε πίσω γιατί είμαστε Ινδιάνοι. Οι λευκοί είπαν ψέματα ο ένας για τον άλλο. Έδιωξαν μακριά πολλά από τα κοπάδια μας. Κάποιοι λευκοί μάρκαραν τα νεαρά ζώα μας έτσι ώστε να μπορούν να τα διεκδικήσουν. Δεν είχαμε φίλους που θα παρουσίαζαν τα ζητήματά μας ενώπιον των Συμβουλίων του Νόμου. Εγώ είχα την εντύπωση ότι κάποιοι λευκοί στην Wallowa έκαναν αυτά τα πράγματα επίτηδες για να ξεκινήσουν πόλεμο. Ήξεραν ότι δεν ήμασταν αρκετά δυνατοί για να τους πολεμήσουμε. Εργάστηκα σκληρά για να αποφύγω τις φασαρίες και την αιματοχυσία. Παραδώσαμε κάποια κομμάτια από τη χώρα μας στους λευκούς, σκεφτόμενοι ότι τότε θα μπορούσαμε να έχουμε ειρήνη. Κάναμε λάθος. Οι λευκοί δε μας άφηναν ήσυχους. Θα μπορούσαμε να είχαμε πάρει εκδίκηση για τις αδικίες πολλές φορές, αλλά δεν το κάναμε. Οποτεδήποτε η Κυβέρνηση έχει ζητήσει βοήθεια εναντίον άλλων Ινδιάνων, ποτέ δεν αρνηθήκαμε. Όταν οι λευκοί ήταν λίγοι και εμείς ήμασταν δυνατοί θα μπορούσαμε να τους είχαμε σκοτώσει, αλλά οι Nez Perce επιθυμούν να ζήσουν με ειρήνη.

Μέσω της συνθήκης που έγινε από άλλες ομάδες των Nez Perce ο λευκός διεκδίκησε τα εδάφη μου. Προβληματιστήκαμε με τους λευκούς που συνωστίζονταν πέρα από τη γραμμή. Μερικοί από αυτούς ήταν καλοί και ζήσαμε με ειρηνικούς όρους μαζί τους, αλλά δεν ήταν όλοι καλοί. Σχεδόν κάθε χρόνο ο πράκτορας ερχόταν από το Lapwai και μας διέταζε στον καταυλισμό. Πάντα απαντούσαμε ότι ήμασταν ικανοποιημένοι να ζούμε στη Wallowa. Ήμασταν προσεκτικοί στο να αρνούμαστε τα δώρα ή τις συντάξεις που προσέφερε.

Κατά τη διάρκεια όλων των χρόνων από τότε που οι λευκοί ήρθαν στη Wallowa έχουμε απειληθεί και από αυτούς και από τη συνθήκη Nez Perce. Δε μας έχουν δώσει ξεκούραση. Είχαμε μερικούς καλούς φίλους ανάμεσα στους λευκούς, και αυτοί πάντα συμβούλευαν τους ανθρώπους μου να υπομένουν αυτούς τους χλευασμούς χωρίς διαμάχες. Οι νέοι μας είναι οξύθυμοι και είχα μεγάλη φασαρία για να τους κρατήσω να μην κάνουν επιπόλαια πράγματα. Κουβαλώ ένα βαρύ φορτίο στην πλάτη μου από τότε που ήμουν αγόρι. Έμαθα ότι ήμασταν λίγοι ενώ οι λευκοί πολλοί, και δε μπορούσαμε να κάνουμε αυτό που θέλαμε με αυτούς. Ήμασταν σαν ελάφια. Ήταν σαν αρκούδες. Είχαμε μια μικρή χώρα. Η δική τους χώρα ήταν μεγάλη. Ήμασταν ευχαριστημένοι να αφήνουμε τα πράγματα να παραμείνουν όπως το Μεγάλο Πνεύμα Αρχηγός τα έφτιαξε. Εκείνοι όχι, και θα άλλαζαν τα βουνά και τα ποτάμια αν δεν τους βόλευαν.

 

ΙΙΙ.

(Όταν παραδόθηκε στα βουνά Bear Paw, το 1877)

Πείτε στο στρατηγό Howard ότι γνωρίζω την καρδιά του. Ότι μου είπε πριν το έχω στην καρδιά μου. Κουράστηκα να πολεμώ. Οι αρχηγοί μας σκοτώθηκαν. Ο Tu-hul-hil-sote είναι νεκρός. Οι γέροι είναι όλοι νεκροί. Είναι οι νέοι που τώρα λένε ναι ή όχι. Εκείνος που οδήγησε τους νέους(ο αδερφός του Joseph ο Alikut) είναι νεκρός. Κάνει κρύο και δεν έχουμε κουβέρτες. Τα μικρά παιδιά πεθαίνουν από το κρύο. Ο λαός μου—μερικοί από αυτούς έχουν φύγει προς τους λόφους και δεν έχουν ούτε κουβέρτες ούτε φαγητό. Κανείς δε ξέρει που είναι—ίσως πεθαίνουν από το κρύο. Θέλω να έχω καιρό να ψάξω για τα παιδιά μου και να δω πόσα από αυτά μπορώ να βρω. Ίσως τα βρω ανάμεσα στους νεκρούς. Ακούστε με αρχηγοί μου, η καρδιά μου είναι άρρωστη και λυπημένη. Από εκεί που τώρα στέκεται ο ήλιος δε θα πολεμήσω άλλο εναντίον των λευκών.

 

IV.

(Από μια επίσκεψή του στην Washington D.C., το 1879)

Επιτέλους μου δόθηκε η άδεια να έρθω στην Washington και να φέρω το φίλο μου Yellow Bull και το διερμηνέα μας μαζί μου. Είμαι χαρούμενος που ήρθα. Έχω σφύζει τα χέρια με αρκετούς καλούς φίλους, αλλά είναι κάποια πράγματα που θέλω να ξέρω και που κανείς δε δείχνει να μπορεί να τα εξηγήσει. Δε μπορώ να καταλάβω πως η Κυβέρνηση στέλνει έναν άνθρωπο να μας πολεμήσει, όπως έστειλε το Στρατηγό Miles, και μετά δεν κρατά το λόγο της. Μια τέτοια κυβέρνηση έχει κάτι λάθος. Δε μπορώ να καταλάβω γιατί επιτρέπεται σε τόσους πολλούς αρχηγούς να μιλούν με τόσο διαφορετικούς τρόπους, και να υπόσχονται τόσο διαφορετικά πράγματα. Έχω δει το Μεγάλο Πατέρα Αρχηγό (τον Πρόεδρο Hayes), τον Επόμενο Μεγάλο Αρχηγό (το Γραμματέα των Εσωτερικών), τον Εντεταλμένο Αρχηγό, τον Αρχηγό του Νόμου, και πολλούς άλλους αρχηγούς του νόμου (μέλη του Κογκρέσου) και όλοι λένε ότι είναι φίλοι μου, και ότι θα έχω δικαιοσύνη, αλλά ενώ όλων τα στόματα μιλούν σωστά δεν καταλαβαίνω γιατί τίποτα δε γίνεται για τους ανθρώπους μου. Έχω ακούσει λόγια και λόγια αλλά τίποτα δεν έχει γίνει.

Τα καλά λόγια δεν κρατούν πολύ εκτός και αν οδηγούν κάπου. Τα λόγια δεν πληρώνουν για τους νεκρούς ανθρώπους μου. Δεν πληρώνουν για τη χώρα μου που τώρα κατακλύζεται από τους λευκούς. Δεν προστατεύουν τον τάφο του πατέρα μου. Δεν πληρώνουν για τα άλογα και τα ζώα μου. Τα καλά λόγια δε μου δίνουν πίσω τα παιδιά μου. Τα καλά λόγια δε θα κάνουν αληθινή την υπόσχεση του πολεμικού σας αρχηγού, του Στρατηγού Miles. Τα καλά λόγια δε θα δώσουν στους ανθρώπους μου ένα σπίτι όπου θα μπορούν να ζήσουν με ειρήνη και να φροντίζουν τους εαυτούς τους. Είμαι κουρασμένος από τα λόγια που καταλήγουν στο τίποτα. Κάνει την καρδιά μου άρρωστη όταν θυμάμαι όλα τα καλά λόγια και όλες τις αθετημένες υποσχέσεις. Έχουν ειπωθεί πολλά από ανθρώπους που δεν είχαν το δικαίωμα να μιλήσουν. Πολλές παρερμηνεύσεις, πολλές παρεξηγήσεις έχουν μπει μεταξύ των λευκών και των Ινδιάνων. Εάν ο λευκός θέλει να ζήσει με ειρήνη με τον Ινδιάνο μπορεί να ζήσει με ειρήνη. Δε χρειάζεται να υπάρχουν φασαρίες. Φερθείτε σε όλους τους ανθρώπους το ίδιο. Δώστε τους τους ίδιους νόμους. Δώστε σε όλους μια ίση ευκαιρία να ζήσουν και αναπτυχθούν. Όλοι οι άνθρωποι φτιάχτηκαν από το ίδιο Μεγάλο Πνεύμα Αρχηγό.

Είναι όλοι αδέρφια. Η γη είναι η μητέρα όλων των ανθρώπων, και όλοι θα έπρεπε να έχουν ίσα δικαιώματα σε αυτήν. Θα μπορούσατε κιόλας να περιμένετε από τα ποτάμια να κυλούν ανάποδα όπως και από οποιονδήποτε άνθρωπο γεννήθηκε ελεύθερος ότι θα έπρεπε να είναι ικανοποιημένος μαντρωμένος και στερημένος από την ελευθερία του, του να πηγαίνει όπου θέλει. Εάν δέσεις ένα άλογο σε ένα πάσσαλο, περιμένεις να χοντρύνει; Εάν μαντρώσεις ένα Ινδιάνο σε ένα μικρό κομμάτι γης και τον υποχρεώσεις να μείνει εκεί, δε θα είναι ευχαριστημένος ούτε θα αναπτυχθεί ή θα ευημερήσει. Έχω ρωτήσει μερικούς από τους Μεγάλους Λευκούς Αρχηγούς από πού παίρνουν την εξουσία τους, για να λένε σε ένα Ινδιάνο ότι θα μείνει σε ένα μέρος, ενώ βλέπει τους λευκούς να πηγαίνουν όπου θέλουν. Δε μπορούν να μου πουν. 

Το μόνο που ζητώ από την Κυβέρνηση είναι να μου φέρονται, όπως φέρονται σε όλους τους άλλους ανθρώπους. Εάν δε μπορώ να πάω στο δικό μου σπίτι, αφήστε με να έχω ένα σπίτι σε μια χώρα όπου οι άνθρωποί μου δε θα πεθάνουν τόσο γρήγορα. Θα ήθελα να πάω στην Κοιλάδα Bitter Root. Εκεί οι άνθρωποί μου θα ήταν ευτυχισμένοι. Εκεί όπου είναι τώρα, πεθαίνουν. Τρεις έχουν πεθάνει από τότε που έφυγα για να έρθω στην Washington.

Όταν σκέφτομαι την κατάστασή μας, η καρδιά μου είναι βαριά. Βλέπω άντρες της φυλής μου να τους φέρονται σαν σε παράνομους και να τους πηγαίνουν από περιοχή σε περιοχή, ή να τους πυροβολούν σα ζώα.

Ξέρω πως η φυλή μου πρέπει να αλλάξει. Δε μπορούμε να κρατήσουμε τα δικά μας με τους λευκούς όπως είμαστε. Ζητάμε μόνο μια ίση ευκαιρία να ζήσουμε όπως οι άλλοι ζουν. Ζητάμε να αναγνωριστούμε ως άνθρωποι. Ζητάμε ο ίδιος νόμος να ισχύει το ίδιο για όλους. Εάν ένας Ινδιάνος παραβιάσει το νόμο, να τον τιμωρήσετε σύμφωνα με το νόμο. Εάν ένας λευκός παραβιάσει το νόμο, να τον τιμωρήσετε επίσης.

Αφήστε με να είμαι ένας ελεύθερος άνθρωπος, ελεύθερος να ταξιδεύω, ελεύθερος να δουλεύω, ελεύθερος να εμπορεύομαι όπου επιλέγω, ελεύθερος να επιλέγω τους δασκάλους μου, ελεύθερος να ακολουθήσω τη θρησκεία των προγόνων μου, ελεύθερος να μιλάω, να σκέφτομαι και ενεργώ για τον εαυτό μου και θα υπακούσω κάθε νόμο ή θα υποταχθώ στην τιμωρία.

Οποτεδήποτε οι λευκοί φερθούν στους Ινδιάνους όπως φέρονται μεταξύ τους τότε δε θα έχουμε άλλους πολέμους. Θα είμαστε όλοι όμοιοι -αδέρφια ενός πατέρα και μιας μητέρας, με ένα ουρανό από πάνω μας και μια χώρα γύρω μας και μια κυβέρνηση για όλους. Τότε το Μεγάλο Πνεύμα Αρχηγός που κυβερνά επάνω θα χαμογελάσει σε αυτή τη γη και θα στείλει βροχή να ξεπλύνει τους ματωμένους λεκέδες που έγιναν από χέρια αδερφών πάνω στο πρόσωπο της γης. Για εκείνη την ώρα οι Ινδιάνοι περιμένουν και προσεύχονται. Ελπίζω πως δε θα φτάσουν άλλα βογκητά πληγωμένων αντρών και γυναικών στα αυτιά του Μεγάλου Πνεύματος Αρχηγού επάνω, και ότι όλοι οι άνθρωποι θα είναι ένα.

Ο Hin-mah-too-yah-lat-kekht μίλησε για το λαό του.

[TEXT: Chester Anders Fee, Chief Joseph: The Biography of a Great Indian, Wilson-Erickson, 1936.]